Το Κέντρο Διαπολιτισμικής Αγωγής του Τμήματος Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών ιδρύθηκε το 1996 και έχει εξελιχθεί σε ένα σημαντικό πανεπιστημιακό Κέντρο για τη μελέτη θεμάτων διαπολιτισμικής εκπαίδευσης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Έρευνες που υλοποιούνται από το Κε.Δ.Α

1η έρευνα: Ανάλυση Θεσμικού Πλαισίου για την Εκπαίδευση Ρομά: μελέτη περίπτωσης με βάση τις συνεντεύξεις προϊσταμένων εκπαίδευσης, σχολικών συμβούλων και διευθυντών του κέντρου εκπαίδευσης Ασπροπύργου.

Στη πρώτη φάση προβλέπεται η επισκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σχετικά με ζητήματα που άπτονται της θεωρητικής θεμελίωσης της έρευνας: ιδεολογικές οριοθετήσεις της εκπαιδευτικής πολιτικής και ιδεολογικές οριοθετήσεις της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Κατά την βιβλιογραφική επισκόπηση που θα λάβει χώρα στο πρώτο μήνα της ερευνητικής διαδικασίας προβλέπεται τόσο η βιβλιογραφική αναζήτηση, όσο και η μελέτη και η αξιολόγηση του υλικού. Στη δεύτερη φάση, του πρώτου αυτού σταδίου, συγκεντρώνεται και ταξινομείται το θεσμικό πλαίσιο με βάση τους άξονες που τέθηκαν: θεσμικό πλαίσιο για την εκπαίδευση Ρομά, θεσμικό πλαίσιο για τους Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης, θεσμικό πλαίσιο Σχολικών Συμβούλων και θεσμικό πλαίσιο Διευθυντών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Στο δεύτερο στάδιο της έρευνας προβλέπεται ο σχεδιασμός του πεδίου έρευνας με βάση την αξιοποίηση της βιβλιογραφίας που έχει προκύψει από το πρώτο στάδιο, και η πρώτη οριοθέτηση και οργάνωση των μεθοδολογικών εργαλείων. Το διάστημα αυτό είναι απαραίτητο, καθώς η ερμηνευτική φαινομενολογική ανάλυση καθώς και η κριτική ανάλυση λόγου που θα εφαρμοστεί μεθοδολογικά στο σώμα κειμένων απαιτεί σαφή καθορισμό των σημασιολογικών και λεκτικών δομών με βάση τις οποίες θα αναλυθεί ο λόγος.

Το τρίτο στάδιο της έρευνας είναι και το εκτενέστερο σε διάρκεια, αφού σε αυτό προβλέπεται η διεξαγωγή της έρευνας. Η διερεύνηση της ταυτότητας του πομπού, του συγκείμενου πλαισίου, των τρόπων με τους οποίους το μήνυμα μετατρέπεται σε λόγο και οι λεκτικές επιλογές που γίνονται για την απόδοση του, θα πραγματοποιηθεί κατά την περίοδο αυτή. Στη πρώτη φάση προβλέπεται η πρώτη επεξεργασία των συμπερασμάτων από την ανάλυση λόγου. Στη δεύτερη φάση προβλέπεται η συσχέτιση των συμπερασμάτων από το προηγούμενο στάδιο με το αντίστοιχο θεσμικό πλαίσιο και η εξαγωγή των πρώτων συμπερασμάτων. Στη φάση αυτή είναι πιθανό να διαμορφωθούν εκ νέου ερευνητικές υποθέσεις ή να τροποποιηθούν. Τέλος στη τρίτη φάση διατυπώνονται τα πρώτα συμπεράσματα από την ανάλυση τόσο των συνεντεύξεων όσο και του θεσμικού πλαισίου, τα οποία φυσικά ο ερευνητής στο επόμενο διάστημα θα χρειαστεί να ελέγξει, να επιβεβαιώσει ή και να τροποποιήσει. Το στάδιο αυτό θα διαρκέσει οχτώ εβδομάδες.

Τέλος στο τρίτο στάδιο συγκαταλέγονται οι τελευταίες τρεις εβδομάδες εργασίας. Στη πρώτη φάση προβλέπεται η οριστική διατύπωση των συμπερασμάτων από την ανάλυση περιεχομένου. Στη δεύτερη φάση προβλέπεται η συγγραφή της έρευνας και η αντίστοιχη καταγραφή και οργάνωση του υλικού και της διαδικασίας επεξεργασίας του. Κρίνεται επαρκές το διάστημα των τριών εβδομάδων δεδομένου του προηγούμενου ελέγχου των συμπερασμάτων και του σώματος βιβλιογραφικών πηγών, ο οποίος έχει προβλεφθεί στα προηγούμενα εξάμηνα. Επιπλέον στο διάστημα αυτό θα πραγματοποιηθεί και ο τελικός έλεγχος της έρευνας, τόσο από άποψη περιεχομένου όσο και από άποψη μορφής και οργάνωσης της.

Επιπλέον προτείνεται να εξεταστεί ερευνητικά ως παράμετρος, προκειμένου να διερευνηθεί περιπτωσιολογικά το φάσμα της έρευνας και η περίπτωση παρεμβάσεων για την ένταξη μαθητών Ρομά σε σχολεία της περιοχής της Λαμίας. Το ζήτημα αυτό θα εξεταστεί κατά το τρίτο στάδιο σε περίπτωση που κριθεί ότι θα ενισχύσει τα ερευνητικά δεδομένα.

Διάρκεια Έρευνας: Από την 1/9/2017 μέχρι τις 31/3/20117

Ερευνητική Ομάδα: Γεώργιος Παπακωνσταντίνου, Χρήστος Παρθένης, Παρασκευή Ελευθερίου, Αγγέλα Λεκατσά.

2η έρευνα: "Ο ρόλος του Συντονιστή και Διαμεσολαβητή: Ρόλος, καθήκοντα, γνώσεις και δεξιότητες".

Κύριος σκοπός της έρευνας είναι η επιστημονική διερεύνηση του ρόλου του Συντονιστή και Διαμεσολαβητή στο πλαίσιο του προγράμματος: «Εκπαίδευση των Παιδιών Ρομά». Επιπλέον, επιχειρείται διαμόρφωση του καθηκοντολογίου και η περιγραφή των γνώσεων και δεξιοτήτων που θα πρέπει να διαθέτει προκειμένου να πραγματοποιεί αποτελεσματικά τις αρμοδιότητές. Ταυτόχρονα, θα συμπεριλαμβάνει οδηγίες διαχείρισης διαφόρων περιστατικών που θα κληθεί να αντιμετωπίσει καθώς και καλές πρακτικές. Κρίσιμο στοιχείο της μελέτης είναι η κατάθεση προτάσεων για την ουσιαστική και ρεαλιστική αξιοποίηση του Συντονιστή – Διαμεσολαβητή από τα επιστημονικά προγράμματα που υλοποιούνται και από τους φορείς και υπηρεσίες που λειτουργούν στο Δημόσιο και Ιδιωτικό τομέα με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης, διά βίου μάθησης, κοινωνικής πολιτικής και κοινωνικής πρόνοιας. Τέλος, η μελέτη-έρευνα αποσκοπεί στη συγκρότηση ενός μοντέλου Συντονιστή και Διαμεσολαβητή που θα μπορεί να αξιοποιηθεί στη σύγχρονη κοινωνική, οικονομική, πολιτική και πολιτισμική πραγματικότητα και η ευρύτερη επέκταση και εφαρμογή του σε διάφορα προγράμματα με αντικείμενο πραγμάτευσης τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες λ.χ. μετανάστες, πρόσφυγες.

Διάρκεια Έρευνας: Από την 1/4/2017 μέχρι τις 30/7/2018.

Ερευνητική ομάδα: Χρήστος Παρθένης, Ευάγγελος Χαϊνάς, Τσαγκάρη Χαρούλα

3η έρευνα: "Αξιολόγηση του εκπαιδευτικού υλικού του Κε.Δ.Α"

Ο σκοπός της έρευνας είναι να διερευνήσει αν το εκπαιδευτικό υλικό που έχει παραχθεί από το Κέντρο Διαπολιτισμικής Αγωγής είναι κατάλληλο και αποτελεσματικό για τη διδασκαλία της γλώσσας σε τμήματα με ειδικές πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι Ρομά. Αναλυτικότερα επιδιώκεται η κατάδειξη των αποτελεσμάτων της χρήσης του εκπαιδευτικού υλικού αφενός από τους εκπαιδευτικούς ως εργαλείο ενίσχυσης στη διδακτική του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας και αφετέρου από τους μαθητές ως όχημα της εκπαιδευτικής εξέλιξης τους. Εδώ, θα χρησιμοποιηθούν ερωτηματολόγια που θα διανεμηθούν στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές και ημιδομημένες συνεντεύξεις στους διευθυντές των σχολικών μονάδων.

Διάρκεια Έρευνας: Από την 1/4/2017 μέχρι τις 15/5/2018.

Ερευνητική Ομάδα: Χρήστος Παρθένης, Αθανάσιος Μιχάλης, Φωτεινή Καλογερογιάννη.